آلودگی محیط ارتباطی در جشنواره ی سیاسی فجر

۱۳۹۲/۱۲/۰۵ آلودگی محیط ارتباطی در جشنواره ی سیاسی فجر
سی و دومین جشنواره ی فیلم فجر به پایان رسید. می توان این رخداد ظاهراً فرهنگی را سیاسی ترین اقدام دولت یازدهم از ابتدا تا کنون تلقی کرد. اما واقعاً جشنواره ی فجر در منظومه ی معطوف به سلطه ی سیاسی چه نقشی را ایفا می کند؟
بر اساس اطلاعات و آمار ارائه شده توسط نهادهای فرهنگی، سرانه ی سینما رفتن ایرانیان از حدود ۱۵ دقیقه در سال فراتر نمی رود. به عبارتی هر ایرانی به طور متوسط هر ۶ سال یکبار به سینما می رود. توزیع فیلم ها در شبکه ی خانگی هم تحول زیادی در دیده شدن بسیاری از فیلم ها ایجاد نمی کند. در این وضعیت اگر یک فیلم تا مرز ۵۰۰ هزار بلیط بفروشد، یک فیلم پرفروش به حساب می آید. بنابراین یک فیلم سینمایی بسیار پرفروش در بهترین حالتش از یک سریال متوسط تلویزیونی کمتر دیده می شود. اما با این وجود نباید مخاطبان فعال و پیگیر سینما را از دایره ی تحلیل کنار گذاشت.
سینما در یک لوپ و دایره ی بسته ی مخاطبان فعال قرار دارد. فیلم های سینمایی ظاهرا برای عموم ساخته می شوند ولی عموماً عده ای محدود به تماشای آن می نشینند. هم فیلم ها مخاطبانشان را انتخاب می کنند و هم مخاطبان بر اساس نام و شهرت فیلمسازان، فیلم هایشان را گزینش می کنند. عموم مردم ایران حتی نام کارگردان های بین المللی ایرانی را نمی دانند ولی وقتی در دایره ی بسته ی سینما وارد می شوید اوضاع فرق می کند. از سالهای ۷۵ و ۷۶ به بعد سینما هیچ وقت نتوانسته جلوی خلوت شدن سالن ها و کاهش مخاطبانش را بگیرد اما به موازات آن بدنه ی محدودی از مخاطبان فعالش را قوام داده است. این بدنه ی محدود گرایش های شبه روشنفکری و غرب گرایانه ی آشکاری دارند. سبک زندگی شان مطابق فیلمسازان و هنرپیشه های محبوب شان تنظیم می شود و سلایق سیاسی شان متناسب با بیانیه ی سیاسی آنها ابراز می شود.
امروز سینماگران باهوش جریان شبه روشنفکری علیرغم ناامیدی از اثرگذاری بر مخاطبان عام، برای فعال تر کردن مخاطبان فعال شان برنامه ریزی هایی دارند. جشنواره ی دولت یازدهم نشان داد سیاستگذاری سینمایی این دولت در راستای قوام بخشی بیشتر این بدنه ی محدود حرکت می کند. سیاستگذاران به دنبال ارتقای توانایی های ارتباطی مخاطبان فعال سینما هستند؛ چرا که به موازات بالا رفتن توانایی های ارتباطی، قدرت اثرگذاری در سرنوشت سیاسی هم بالا می رود. به همین جهت جشنواره ی فجر را می توان یک رفتار سیاسی دانست.
در دانش ارتباطات مفهوم «محیط فعال ارتباطی» اشاره به محیطی دارد که بدون مشخص بودن منبع پیام، افراد را در معرض تابش پیام های انبوه قرار می دهد. در واقع گاهی خود محیط، هدایت کننده ی افراد به سمت و سوهای خاص است. سینمای شبه روشنفکری ایران جوّ و محیطی را برای مخاطبان فعالش فراهم آورده که آنها را از اطلاعات و پیام های جهت دار انباشته و آکنده می کند؛ آنها را از هیجان و احساس و کینه و اشتیاق انباشته می کند. پیام ها مانند یک محیط هیبریدی عمل میکنند و مثل ابر فضا را پر می کنند. کسانی که به طور دائم در این فضا قرار میگیرند به طور قابل ملاحظه ای ذهنیت جهت دار و برساخته ای پیدا میکنند. جوّ ارتباطی یا محیط فعال ارتباطی برای جلو بردن اهدافش می تواند «آلودگی» ایجاد کند. آلودگی ارتباطی قدرت تمیز درست از نادرست را از افراد تحت تاثیر می گیرد.
جشنواره ی سی و دوم به خوبی شکل گیری محیط هیبریدی آلوده  را نشان می داد و جوّ جشنواره به طور مدیریت شده ای سویه ی هیجانی داشت. میان برنامه های پخش شده در مراسم اختتامیه فضا را به پیام های متنوع سیاسی آلوده کرد. همانطورکه گفته شد این محیط به طور خاص بر مخاطبان فعال سینما در همان لوپ تکرارشونده و دایره ی بسته اثرگذار است و آلودگی اش عموماً به بیرون از برج میلاد یا برخی دیگر از پاتوق های شبه روشنفکری سرایت نمی کند. فیلم هایی مانند «قصه ها» و «عصبانی نیستم» مهمترین عناصر تشدیدآلودگی و جدی ترین منابع شکل دهی به محیط ارتباطی مورد نظر هستند. هرچند حضور فیلم هایی چون «شیار۱۴۳» این فضای مه آلود را تحت تاثیر قرار داد.
مخاطبان فعال سینمای شبه روشنفکری با هیجان فیلم ها و فیلم سازان محبوبشان را تشویق می کنند و نسبت به سرنوشت و جهت گیری های آنها حساس اند. مراسم اختتامیه ی جشنواره ی سی و دوم نشان داد مسوولان سینمایی دولت یازدهم از این ظرفیت آگاه اند و بنا دارند از این ظرفیت در راستای عمل سیاسی دولت بهره برداری کنند.

    ۸ دیدگاه ثبت شده

    1. احسان.پ /

      سلام و عرض ادب خدمت شما آقای یامین پور
      حق مطلب را به خوبی ادا کرده اید
      تشکر فراوان از دقت نظر شما

    2. سلام
      افراطی ها!
      متنی که خیلی ها آن را افراطی می دانند
      نظر شما چیست؟
      منتظر نظر شما هستم

    3. سلام
      خدا حفظتون کنه!
      امیدوارم به نفس های حق آدم هایی مثل شما، لااقل چند نفری از این خواب زمستانی تمام ناشدنی بیدار بشن!!!

    4. حاجعلی آقا /

      از بالا خط بیست و سوم در اواسط خط:…جشنواره یازدهم…

      اصلاحش کن همسنگر
      میدونی که
      دشمن به هر قلابی آویزون میشه حتی به گاف های من و شما
      قلمت پر دوات

    5. سلام
      برید به صدا و سیما برای یک دیروز امروز فردای فرهنگی!
      دغدغه های آقا رو نمی بینید؟؟؟ اگه یه درصد هم احتمال موفقیت می دید برید و بخوابید جلوی صدا و سیما تا بهتون آنتن بدن.
      یاعلی

    6. سلام آقای یامین پور

      به نظر ِشما آن بخش از سینمای ِایران که روشنفکری نیست،برای مخاطبانش،اطلاعات و محیطی پیام های غیر ِ “جهت دار” انباشته و آکنده می کند؟

      سینمای ِغیر ِروشنفکری،آنها را از هیجان و احساس و کینه و اشتیاق انباشته نمی کند؟

      و کسانی که به طور دائم در بابر فیلم های ِغیر ِروشنفکری قرار می گیرند،به طور قابل ملاحظه ای ذهنیت غیر ِجهت دار و برساخته ای پیدا میکنند؟و بیش از بقیه قدرت تشخیص حق از باطل دارند؟

      بهراتون مبارک

    7. صدا و سیما تا از افرادی مانند شما خالی است، دانشگاه عمومی نخواهد بود.
      ببنینید چطور توافق پر از نقطه ضعف وین را به اسم پیروزی به خورد ملت داده‌اند.
      اگر افراد تیزبینی مثل شما در صدا و سیما باشند شاید اندکی جای امیدواری باشد.

    8. وزیر بهداشت: اهل تملق نیستم اما این روزها دلم برای دکتر روحانی می سوزد

      رئیس جمهور کار بزرگی انجام داده اما واقعا مظلوم واقع شده است.

      من هر زمان دکتر صالحی را می بینم یاد دکتر ظریف و هر وقت دکتر ظریف را می بینم یاد دکتر صالحی می افتم و از دانشجویان می خواهم این زوج هسته ای را به خوبی تشویق کنند.

      وی گفت: در بسیاری از مواقع در خلوت خود دلم می سوزد که برخی نسبت به این افراد بی انصافی می کنند در صورتی که ارادات آنها به خدا، ائمه، رهبری و مردم بر هیچ کس پوشیده نیست.

    ارسال دیدگاه شما

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


    + 2 = 8