مباحث کلاس دکتر یامین‌پور با موضوع هنر و تمدن اسلامی ؛

۱۳۹۳/۰۴/۲۲ مباحث کلاس دکتر یامین‌پور با موضوع هنر و تمدن اسلامی ؛
غربزده کسی است که فکر می کند تمدن غرب واجب الوجود است

موسسه طلوع که برای ترم تابستان برنامه ویژه ای را تدارک دیده و با دست پر و با اساتیدی چون حسن عباسی، نادر طالب زاده، دکترفواد ایزدی، وحید یامین پور، وحید جلیلی، دکتر عادل پیغامی،‌ دکتر زرشناس،‌ دکتر موسی حقانی و … و  با موضوعات و دوره هایی نظیر ژورنالیسم تلویزیونی که برای اولین بار برگزار میگردد بستر خوبی را برای علاقنمدان فراهم نموده است.

این موسسه در ترم تابستان علاوه بر کلاسهای حضوری و مجازی مستقر در تهران که بصورت آنلاین در شهرستانها و استانها قابل استفاده است، با همکاری موسسات فرهنگی در استانهای اصفهان، رضوی، قم و مازندران نیز دوره حضوری برگزار نموده است.
مطالب زیر سخنرانی دکتر یامین پور با موضوع رسانه و هنر تمدن اسلامی در تقابل با تمدن غربی است که در دوره هفته قبل استان مازندران بیان شد و  خواندن آن خالی از لطف نیست:
پدیده پیچیده ای که با آن مواجهیم هنر صنعت هایی است که ابعاد رسانه ای دارند
 هنر و رسانه دو مبحث مستقل از هم هستند که باید به هر کدام به دیدی تخصصی نگاه کرد. امروز ما با هنر صنعت هایی مواجه هستیم که ابعاد رسانه ای دارند و این یک اتفاق سومی است.
تلویزون و سینما به عنوان دو نمونه از این هنر صنعت ها است. در مواجهه با تلویزیون و سینما چه باید گفت؟ آیا این ها هنر هستند یا رسانه؟ در جواب باید گفت در تلویزیون ابعاد رسانه ای و در سینما ابعاد هنری قوی تر است.
برای ورود به مبحث تاریخ تمدن نا خودآگاه به تاریخ هنر وارد می شویم چرا که آن چیزی که نمایانگر یک تمدن است معمولا ابنیه و آثار هنری است که از آن دوره باقی می ماند و ما برای تحقیق در مورد آن تمدن ناگزیر به مطالعه در خصوص تاریخ هنر آن تمدن هستیم. به خصوص اینکه شهر کالبد تمدن است و خصیصه های فرهنگی در آن متجلی می شود.
فرهنگ ریشه هر تمدن است / وقتی فرهنگ نهادینه شده در دلهای مردم به مرور خود را در عالم مادی بروز می دهد آن وقت است که تمدن شکل می گیرد 
 فرهنگ یک جریان سیال ذهنی، قلبی و روحی بین انسان ها است که معمولا تجلی مادی ندارد که وقتی پایه های مادی پیدا می کند یک تمدن می شود.
براستی هنر و ملاک های خوب یا بد بودن یک هنر چیست ؟ بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با احکام فقهی در فرهنگ عمومی مواجه شدیم که راجع به حوزه هنر صادر می شد، مثلا می گفتند موسیقی غنا حرام است.
برخی ها در حوزه های مختلفی چون روانشناختی دلایلی برای حرام بودن برخی از هنرها می آورند، ولی چیزی که در این میان مسلم است آنکه هنر اثر می گذارد و این اثر گذاری گاهی مشمول حکم فقهی می شود و گاهی نیز نمی شود.
با توجه به طرح موسیقی حرام بایست به این سوال ها اشاره کرد که آیا در دیگر رشته های هنر مانند معماری هم عنوان حرام مطرح است یا خیر؟ اگر موسیقی نامطلوب اثری نامطلوب بر انسان میگذارد چرا نتوان درباره ی سایر هنرها همچو معماری چنین حکمی را روا دانست؟
تمدن اسلامی یک طرح از پیش طراحی شده نیست بلکه فرآیندی است تاریخی. تمدن را انسان ها می سازند. آنها دنیایی را مطابق بنیادهای معرفتی و ادب و سلوک و ارزش های خود می سازند که در آن راحت باشند. از این روست که فرهنگ های مختلف نمی توانند تنفس در فضای تمدنی نامتجانس را تاب بیاورند. آنچه را که ذیل عنوان بحران هویت می شنویم به شکل عمیقترش از اینجا نشات می گیرد که تمدن اقتضائاتی دارد و بی اقتضاء نیست. مشکلات ما در صد سال اخیر از همین جا ناشی میشود که قالب و کالبدی که ما را احاطه کرده است برآمده از فرهنگ الحادی و حیاگریز غربی است و این باعث تنگی نفس فرهنگ اسلامی شده است.
وقتی می گوییم تمدن غرب، یعنی تمام شئون این تمدن برآمده از چیزی است که به آن فرهنگ غرب می گویند / غربزده کسی است که فکر می کند تمدن غربی تنها صورت ممکن برای زندگی کردن و کامل ترین نوع فرهنگ و تمدن است
وقتی می گوییم تمدن غرب، یعنی تمام شئون این تمدن برآمده از چیزی است که به آن فرهنگ غرب می گویند.
واقعیت این است که ما در تمدن مدرن احساس راحتی نمی کنیم و آنچه که آنها به عنوان مدرن شدن برای ما به ارمغان آوردند در ما احساس راحتی به وجود نمی آورد که این ناشی از تفاوت در فرهنگ هاست.
 غربزده کسی است که فکر می کند تمدن غربی تنها صورت ممکن برای زندگی کردن و کامل ترین نوع فرهنگ و تمدن است در حالی که این فقط یک امکان است و امکان های دیگری متصور است.
در ادامه موضوع به تاثیر متقابل فرهنگ بر تمدن و تمدن بر فرهنگ نیز بایست پرداخته شود . فرهنگ تمدن را می سازد ولی این تمدن است که در ادامه فرهنگ را قوام می دهد. به تعبیری وقتی تمدنی متناسب با فرهنگی شکل گرفت پس از آن انسانی که در این تمدن تنفس می کند مطابق آن تمدن تربیت می شود. اکنون نیز طی صد سال اخیر بتدریج کالبد شهر و تمدن غربی ما را فراگرفته و مارا در عالم غربی فروبرده و فرهنگ متناظر با  این عالم هم خودش را به ما تحمیل کرده است. ما تصور میکنیم وقتی تابلوهای تبلیغاتی و بنرهای احادیث و اذکار را به در و دیوار نصب میکنیم شهر را اخلاقی و اسلامی کرده ایم. این خیال باطلی است. شهر تجلی باطن انسان هاست. شهری که با الهامات غیررحمانی مهندسان و معماران ملحد غربی ساخته شده شهروندانش را در ملکوت شیطانی سازندگانش شریک میکند. این قاعده ی هنر و صنعت است.
برای درک بهتر تاثیر متقابل فرهنگ و تمدن به این توجه کنید که در خانه های سنتی اسلامی یکی از مهم ترین مولفه های زیربنایی این گونه خانه ها مفهوم حیاء است و این خانه ها به شدت حیاء محور هستند و ساخت آنها به گونه ای است که همواره محرم و نامحرم از هم جدا هستند و با داشتن اندرونی و بیرونی هرگز اجازه اختلاط بی جهت محرم و نامحرم را نمی دهد. انسانی که در این محیط رحمانی تربیت می شود به لحاظ باطنی عفیف است و برعکس کسیکه تربیت یافته  ی معماری و شهرسازی عریان و فردگرای مدرن است عفت باطنی ندارد و به زور هم عفیف نمی شود.
فرهنگ مدرن ابتدا در شما سایش ایجاد میکند و به مرور فرهنگ قبلی شما را به کلی از بین می برد و سپس شما را در قالبی جدید شکل می دهد. آثار هنرمندان متاثر از القائات قلبی آنان است 
موضوع هنر در دو تمدن غربی و اسلامی نیز مساله دیگر ما است .  هر انسانی دو بُعد دارد، یک بُعد مادی و یک بُعد ملکوتی؛ همه غیب و ملکوت داریم و همه چیز از ملکوت انسان ها آغاز می شود.
آنچه را که ما به زبان می آوریم متاثر از القائاتی است که از عالم ملکوت بر دل ما جاری می شود، در واقع گوش هنرمندان در عالم ملکوت به دهان ملائکه است. وقتی مطلبی به او در آن عالم گفته می شود این مطلب در عالم ماده بر قلب او نازل شده و به تاثر از این القائات آثاری در زمینه های مختلف هنری ایجاد می کند. به تعبیر حضرت امام ره مملکت وجود آدمی معرکه ی نزاع جنود عقل و جهل است. هر انسانی یا در تصرف لشکر عقل است یا در تصرف لشکر شیطان و جهل. هر فعلی که از انسان سر میزند برآمده از واردات قلبی و خواطر اوست. الشیطان یعدکم الفقر و یامرکم بالفحشاء؛  هنرمندی که تزکیه ندارد قلبش محل القائات شیطانی است و تجلیات هنری او نیز شیطانی است بنابراین زمانی که کسی مخاطب آثار شیطانی او قرار میگیرد در قوس صعود با ملکوت شیطانی او می آمیزد و او هم شیطانی می شود. شهری که آمیخته با آثار هنری غیرپاکیزه  و شیطانی است عموم مردم را با سیاهی و تباهی عالمی می کشاند که خالق آن یک معمار یا هنرمند شیطانی است. برای همین است که درباره ی تمدن الحادی غرب و معماری آن چنین سخن میگوییم.
هنگامی که یک فرد مخاطب یک اثر هنری قرار می گیرد درست همان مراحل را طی می کند و از طریق این هنر به مراتب عالم ملکوت آن هنرمند دست می یابد. در عالم ملکوت القائات بسته به خود فرد از طریق فرشته ها و یا شیاطین انجام می گیرد و این جاست که اگر اثری رحمانی باشد روح شما نیز رحمانی می شود و اگر برخلاف آن این اثر هنری شیطانی باشد روح شما نیز شیطانی می شود. به طور مثال اگر موسیقی شیطانی بشنوید چون منطبق با روح شیطانی سازنده است روح شما نیز شیطانی می شود.
تمدن غرب یک تمدن شیطانی است
هر کاری که ما انجام می دهیم ناشی از یک وارد قلبی است، تمدن غرب نازل شده از تجلیات قلبی شیاطین است.
تمدن غرب تمدنی است که برآمده از خواطر و واردات شیطانی است و درمقابل آن تمدن اسلامی با واردات رحمانی قرار گرفته است. مسئله حیاء و نگاه به موضوع حیاء فرق دیگر دو تمدن است . حیاء یکی از ارکان سرزمینی است که دین در آنجا رشد می کند و در مقابل آن مدرنیته یک تمدن ضد حیاء است.
با انقلاب اسلامی روحی جان بخش در هنر ایران دمیده شد / اگر فرهنگ به نفس نفس بیافتد تمدن هم به نفس نفس می افتد
به موضوع هنر و افول آن در ۲۰۰ سال گذشته نیز بایست اشاره شود . پس از دوره صفویه هنر ایرانی اسلامی رو به افول رفت و در عصر قاجاریه دیگر ابداعاتی در زمینه هنر انجام نگرفت و فقط هنرمندان سعی داشتند که از سبک های دوران صفوی تقلید کنند که مسجد سپه سالار تهران و نقاشی های مینیاتور این دوره نمونه هایی از این دست است که این تقلید نیز در دوران پهلوی دیگر انجام نمی شد.
اگر فرهنگ به نفس نفس بیافتد تمدن هم به نفس نفس می افتد و از بین می رود، اگر فرهنگ نفس داشته باشد هنر را راه می اندازد و موجب شکوفایی تمدن می شود.با انقلاب اسلامی روحی جانبخش در هنر دمیده شد و بخشی از هنر را جنباند و چون معنوی ترین نوع هنر شعر و ادبیات است شاهد رشد چشمگیر این هنر بعد از انقلاب هستیم. اگر این الهام رحمانی قوی باشد و امکان عمیق تر شدن و همه گیر شدن را داشته باشد بتدریج بیماریهای ناشی از ورود تمدن غرب را درمان میکند هرچند این اتفاق آرزوی دوردستی است.

    ۱۸ دیدگاه ثبت شده

    1. سلام
      دکتر دوست داریم
      اگر یری بزنید و نظرتون را راجع به پست مقتدر مظلوم و چرا مرگ بر آمریکا و سبک زندگی ما بفرمایید خیلی لطف می کنید
      البته اگر وقت داشتید
      یا زهرا(س)

    2. سلام انشاالله موفق باشید انقلاب به افرادی چون شما نیاز دارد که بتونن نیرو تردبیت کنند برای آینده کشورو نظام مقدس جمهوری اسلامی. اگر توفیق باشد انشاالله در دوره های بعد از کلاس ها بتونم استفاده کنم.هرچند سرتان شلوغ است اما انشاالله وقت داشته باشید و بنده را از نظرات خود بهره مند سازید ومانند برخی دوستان همفکرمان به دیگر افراد جبهه فرهنگی بخاطر عدم معروفیتشان از برج عاج نگاه نکنید.ببخشید طولانی شد.
      ومن الله التوفیق

    3. انشاالله موفق باشید.

      با بررسی اخبار سیاسی روز ایران وجهان به روز هستیم.
      خوشحال میشیم از نظرات شما بهره مند شویم.
      برای اینکه زحماتی که برای وبلاگمون میکشیم هدر نره و در دسترس افراد زیادی قرار بگیره بهترین کار
      تبادل لینک هست
      میخواستم به شما پیشنهاد تبادل لینک بدم
      لطفا اگه موافق هستید منو با اسم”اخبار سیاسی روز ایران وجهان” لینک کنید و بعد منو خبر کنید تا
      شما رو با اسم مورد نظرتون لینک کنم راستی محبوبیت در گوگل یادتون نره
      با تشکر

    4. سلام
      ببخشید اینطوری که شما راجع به هنر صحبت کردین پس یعنی باید در صدا و سیما و تلوزیون ایران کامل بسته بشه چون تقریبا میشه گفت الان فیلمی نیست که ما در طولش چیزی که ما به عنوان گناه میدونیم..یعنی چیزی که شرع به طور واضح حرام کرده رو نبینیم..یعنی هنر رو تو کسی که اشتباه داره قبول نکنیم..اصلا با مقیاس شما کدوم هنر رو اسلامی بدونیم که تجلی معنویاته؟هنری رو که به صرف ظاهر خوب تو یه آدم میبینیم؟از کجا معلوم یکی که ظاهرش خوبه مشکل درونی نداشته شه؟؟
      ممنون از پستتون..

      • سلام علیکم
        اگر بنا به تقلید باشه شرایط ایجاب میکنه از بین فرهنگ های موجود گلچین کنیم
        فرهنگ اسلامی از رفتار منش کردار بر پایه اصول و مبانی قران نشات میگیره

        بله صدا سیما اسلامی نیست باید اسلامی شه
        واین کاره ساده ای نیست.. .

    5. سلام..ممنون از وبلاگ تون..
      گفتین کلاس ها در شهرستان ها هم برگزار میشه..جوری میتونم شرکت کنم در کلاسها؟
      ممنون از راهنماییتون…
      در رکاب ولایت بمانید….اجرتون شهادت

    6. دکتر جان در ارتباط با پاراگراف آخرتون

      آیا عدم پیشرفت هنر ربطی به ابداع فرقه شیعه توسط صفویه و جدا ماندن از بقیه امت اسلامی نداره؟

      و سوال بعدی اینکه شما فرهنگ غربی رو برآمده از شیطان میدونین، میشه توضیح بدین که چقدر این مساله رو با گوشت و پوست خودتون احساس کردین؟
      میشه چندتا مثال بزنین؟
      اگر جوابتون در مورد عریانی در غرب باشه، باید این رو بپیزیریم که این مربوط فرهنگ این جوامع میشه. برای اونها پوشیدن لباس کوتاه یا نمایاندن پوست بدن یک مساله تعریف شده است و هیچ حساسیتی مثل جوامع ما بهش ندارن.

      به نظر من یکی از دلایل عقب ماندگی هنر و فرهنگ ما اینه که از شناخت بقیه جوامع خودمون رو بر حزر میکنیم.

      بهتر نیست به جای شیطان نامیدن یک فرهنگ، ابتدا اون رو به صورت جامع و کامل به هموطنانمون معرفی کنیم و بعد نکات مثبت و منفی رو در مورد اون فرهنگ (که البته نسبی هم هستن) به مخاطب بگیم و در انتها قضاوت رو به عهده مخاطب بذاریم.

      با سپاس

    7. عالی بود. ممنون از دکتر یامین پور عزیز

    8. سلام،وب خوب و پر محتوایی داری. خدا خیرت بده امیدوارم که تو این عرصه پایدار باشی. در صورت تمایل اگه دوست داشتی؛ منو با نام “تخریبچی ۶۸″ لینک کن یا کد لوگوی ما رو بگیر،بعد لینک بهم اطلاع بده تا لینکت کنم.
      منتظرم

    9. سلام
      من برخی مشکلات جامعه را که مشکلات خودم بود در مورد ماهــواره برای سایت جوان انقلابی ارسال کردم که آنها لطف کردند و برای ازاد اندیشی منتشر کردند.
      حال از شما دوست مومن و عزیز و جوان انقلابی میخواهم که به این بحث آمده و مرا کمک کنید.
      در این سایت بحث های زیای میشود که بیشتر انقلابی و فرهنگی است
      جای شما و افکار زیبایتان در این مباحث بسیار خالی است
      امیدوارم منو کمک کنید

      فاطمه – ساری
      ــــــــــــــــــــــــــــت
      نام بحث : بررسی محاسن و معایب داشتن ماهوراه در منازل
      http://javanenghelabi.ir/

    10. با سلام در صورتتمایل جهت تبادل لینک منتظر پاسخ شما هستم .

    11. دیدگاه شما را در مورد افول هنر در زمان قاجار قبول ندارم. قاجار اتفاقاً یکی از هنرپرور ترین سلسله های ایرانی بوده اند. قاجار سبک کاشی کاری، معماری، شعر، نقاشی و حتی عکاسی مخصوص به خودش را دارد. و در همه اینها غیر غربزده ترین ها را هم تولید کرده است. اولین عکاسان ایران در زمان قاجار ظهور کردند. ناصرالدین شاه خودش هم عکاس بود، هم شاعر، هم طراح و نقاش. او به تعزیه به عنوان یک هنر آیینی خیلی بها داد و اصلاً سنت تعزیه یک سنت قاجاری است. داستان نویسی و قصه گویی، کتابهای چاپی مصور مانند شاهنامه فردوسی، کتاب معجزات امیرالمومنین (ع) و غیره همه محصول دوره قاجار است. موسیقی و ردیف های آوازی ما اغلب از دوره قاجار به ما ارث رسیده. سازهایی مانند سه تار و تار همه یاابداع زمان قاجار است یا تکیمل شده در آن عصر.
      فرمایش شما در زمینه هنر عصر قاجار متاسفانه برخاسته از ضعف مطالع تاریخی و از سویی دیگر تحت تاثیر دیدگاه منفی پهلوی و بهائیت به عصر قاجار است.
      با این حال برای قلب صاف و نیت پاک شما احترام فوق العاده قائل هستم.

    12. ایرانی /

      سلام
      بنطر شما در این چند سال بعد از انقلاب و کلا اسلام ما از چه چیزی بیشتر ضربه خورده ایم.از مبلمان و پلان داخل منازل یا از دانشمند نما های متفرعن.وقتی کسی اشتباهی میکند میبایست عذرخواهی کند نه اینکه با بیخیالی سراغ موضوع بعدی برود.مهمترین قاعده زندگی غربی عدم اهمیت آبرو و زندگی سایرین برای فرد است و هدف تنها میزان ارزش گذاری اعمال میشود که با زندگی اسلامی مغایر است .غربزدگی اصلی جدا زندگی کردن و ندیدن جامعه بصورت یک کل مسوولیت آور است و در این بین کسانی که قلم اسلحه آنهاست و براحتی با آبروی افراد بازی میکنند و احساس پشیمانی هم ندارند قلبشان غربی است حتی با ظاهر بسیار شرقی و موجه.
      تا بعد.

    13. سلام
      استاد ما داریم میریم کربلا و شما رو هم یاد می کنیم
      البته امیدوارم شما تو جلسه ی بعدی کلاس شهید آوینی موسسه طلوع که من نیستم مباحث کلاس رو جمع نکنید
      برامون دعا کنید که استفاده کنیم از این سفر
      (شرمنده من تو اینستا و این چیزا نیستم وگرنه اونجا پیغام میگذاشتم که زودتر ببینید)

    14. خرسند /

      بسیار عالی و زیبا

    پاسخ دادن به ایرانی لغو پاسخ

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


    + 8 = 14